یکی از رایجترین مشکلات زبانآموزان این است که هنگام مطالعه یک جمله انگلیسی، تقریباً همه کلمات آن را میشناسند؛ اما همان جمله را وقتی در یک مکالمه واقعی میشنوند، نمیتوانند بهدرستی متوجه شوند. به همین دلیل بسیاری از زبانآموزان میپرسند: «چرا انگلیسی را میشنویم ولی نمیفهمیم؟»
اگر شما هم چنین تجربهای دارید، احتمالاً تصور میکنید که باید هزاران لغت جدید یاد بگیرید. اما همیشه اینطور نیست. در بسیاری از موارد، مشکل اصلی در مهارت شنیداری انگلیسی یا Listening است؛ یعنی مغز شما هنوز به سرعت، تلفظ، اتصال کلمات و ریتم طبیعی زبان انگلیسی عادت نکرده است.
چرا انگلیسی را میشنویم ولی نمیفهمیم؟
وقتی یک جمله را روی کاغذ میبینید، فرصت دارید کلمات را یکییکی تشخیص دهید و معنی آنها را پردازش کنید. اما در مکالمه واقعی، گوینده منتظر شما نمیماند. کلمات با سرعت طبیعی بیان میشوند و گاهی چند کلمه در کنار هم طوری شنیده میشوند که با شکل نوشتاری آنها متفاوت به نظر میرسند.
دانستن معنی یک کلمه با توانایی تشخیص همان کلمه در مکالمه واقعی یکسان نیست.
برای مثال ممکن است عبارت زیر را بهراحتی روی کاغذ بخوانید:
اما وقتی این جمله با سرعت طبیعی گفته میشود، ممکن است برای یک زبانآموز مبتدی چیزی شبیه یک صدای پیوسته به نظر برسد. بنابراین مشکل الزاماً این نیست که معنی What یا doing را نمیدانید؛ بلکه هنوز به شکل شنیداری طبیعی جمله عادت نکردهاید.
۱. کلمات را جدا از جمله یاد گرفتهاید
یکی از دلایل مهم ضعف Listening این است که لغات را فقط بهصورت جداگانه یاد میگیریم. مثلاً ممکن است معنی کلمه busy را بدانیم و بدانیم یعنی «مشغول»، اما در مکالمه باید بتوانیم آن را در یک ساختار واقعی تشخیص دهیم.
به همین دلیل برای تقویت Listening انگلیسی بهتر است فقط فهرستی از لغات را حفظ نکنید. هر کلمه را در جمله، عبارت و موقعیت واقعی ببینید و بشنوید.
۲. سرعت طبیعی مکالمه برایتان زیاد است
در کتابهای آموزشی، جملهها معمولاً واضح و شمرده بیان میشوند. اما مکالمه واقعی سرعت و ریتم متفاوتی دارد. گوینده ممکن است بعضی صداها را سریعتر تلفظ کند یا کلمات را به یکدیگر متصل کند.
| شکل نوشتاری | معنی | مشکل زبانآموز |
|---|---|---|
| Did you eat? | غذا خوردی؟ | ممکن است در شنیدن سریع، کلمات جدا تشخیص داده نشوند. |
| What do you want? | چی میخواهی؟ | سرعت و اتصال صداها تشخیص جمله را سخت میکند. |
| I don’t know. | نمیدانم. | اگر جمله را فقط از روی کتاب یاد گرفته باشید، شکل شنیداری آن ممکن است متفاوت به نظر برسد. |
۳. بیش از حد روی ترجمه تکتک کلمات تمرکز میکنید
یکی دیگر از دلایل اینکه چرا انگلیسی را میشنویم ولی نمیفهمیم این است که هنگام شنیدن، تلاش میکنیم هر کلمه را جداگانه به فارسی ترجمه کنیم. این کار سرعت پردازش ذهن را پایین میآورد.
در Listening بهتر است بهتدریج یاد بگیرید که عبارتها را بهصورت یک واحد معنایی دریافت کنید. برای مثال:
لازم نیست هنگام شنیدن، تکتک کلمات را در ذهن خود به فارسی تبدیل کنید. هدف این است که با دیدن و شنیدن مکرر عبارتهای کاربردی، معنی کلی آنها برای ذهن شما سریعتر قابل تشخیص شود.
۴. فقط گوش دادن کافی نیست؛ باید Listening هدفمند داشته باشید
بعضی زبانآموزان برای تقویت شنیداری، هر روز فایل صوتی یا فیلم انگلیسی پخش میکنند؛ اما پیشرفت زیادی نمیبینند. دلیلش این است که گوش دادن غیرفعال همیشه باعث تقویت مؤثر مهارت شنیداری نمیشود.
برای تمرین بهتر، یک مکالمه کوتاه را انتخاب کنید و ابتدا بدون نگاه کردن به متن به آن گوش دهید. سپس متن را بررسی کنید و ببینید کدام قسمتها را اشتباه شنیدهاید. در مرحله بعد دوباره همان بخش را گوش کنید و تلاش کنید کلمات و عبارتها را تشخیص دهید.
- یک مکالمه کوتاه انتخاب کنید.
- بار اول فقط گوش دهید و مفهوم کلی را حدس بزنید.
- بار دوم به کلمات و عبارتهای آشنا توجه کنید.
- متن مکالمه را بررسی کنید.
- قسمتهایی را که متوجه نشدهاید دوباره گوش دهید.
- بعد از چند بار، همان مکالمه را بدون متن گوش کنید.
۵. از مکالمههای کوتاه و روزمره شروع کنید
اگر سطح شما مبتدی است، شروع مستقیم با فیلمهای طولانی یا پادکستهای سخت ممکن است باعث ناامیدی شود. برای تقویت مهارت شنیداری زبان انگلیسی بهتر است ابتدا با موقعیتهایی شروع کنید که احتمالاً در زندگی واقعی به آنها نیاز دارید.
| معرفی خود | My name is Ali. | اسم من علی است. |
| خرید | How much is this? | این چقدر است؟ |
| رستوران | I’d like some coffee. | کمی قهوه میخواهم. |
وقتی گوش شما با چنین جملههایی که در مکالمه روزمره زیاد استفاده میشوند آشنا شود، بهتدریج تشخیص عبارتهای انگلیسی سریعتر خواهد شد.
آیا برای تقویت Listening باید هزاران لغت بلد باشیم؟
خیر. داشتن دایره لغات مناسب اهمیت زیادی دارد، اما تعداد لغات تنها عامل تعیینکننده نیست. ممکن است زبانآموزی لغات زیادی بداند ولی نتواند یک مکالمه ساده را دنبال کند؛ در مقابل، فردی با لغات محدودتر اما تمرین شنیداری منظم میتواند عبارتهای روزمره را سریعتر تشخیص دهد.
چرا یادگیری همزمان Listening و Speaking اهمیت دارد؟
Listening و Speaking ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. هرچه بیشتر با جملهها و عبارتهای طبیعی انگلیسی آشنا شوید، الگوهای بیشتری در ذهن شما شکل میگیرد و هنگام صحبت کردن نیز راحتتر میتوانید از آنها استفاده کنید.
برای مثال اگر بارها بشنوید:
علاوه بر اینکه هنگام شنیدن این جمله را سریعتر تشخیص میدهید، بهمرور استفاده از آن هنگام صحبت کردن نیز برایتان طبیعیتر میشود. به همین دلیل آموزش زبان نباید Listening را از مکالمه جدا کند.
اگر کلمات را میدانم، چرا هنوز مکالمه را متوجه نمیشوم؟
این سؤال یکی از مهمترین نکات در یادگیری زبان انگلیسی است. دانستن معنی کلمات بهتنهایی به معنای داشتن مهارت شنیداری نیست. شما باید بتوانید همان کلمات را در سرعت واقعی، با تلفظ طبیعی و در کنار کلمات دیگر تشخیص دهید.
از طرف دیگر، اگر یادگیری شما پراکنده باشد، ممکن است بخشی از لغات را از یک منبع، گرامر را از منبع دیگر و مکالمه را از ویدئوهای مختلف یاد بگیرید؛ اما بین این مهارتها ارتباط منظمی ایجاد نشود. در این حالت، دانستههای شما زیاد میشود اما استفاده از آنها در موقعیت واقعی همچنان دشوار خواهد بود.
مشکل بسیاری از زبانآموزان این نیست که هیچ لغتی بلد نیستند؛ مشکل این است که دانستههایشان هنوز در یک مسیر منظم و کاربردی کنار هم قرار نگرفته است. اگر هدف شما این است که از یادگیری کلمات و قواعد پراکنده عبور کنید و به سمت فهمیدن و استفاده از انگلیسی در موقعیتهای واقعی بروید، یک مسیر آموزشی منظم میتواند این فاصله را کمتر کند.
دوره انگلیسی از صفر تا مکالمه با تمرکز بر واژگان کاربردی، گرامر موردنیاز، جملهسازی و موقعیتهای روزمره طراحی شده تا یادگیری زبان فقط به حفظ کردن مطالب محدود نماند و بتوانید آنچه یاد میگیرید را در مکالمه و درک زبان به کار ببرید.
آموزش جامع زبان انگلیسی با مهدی گلشنی | مکالمه، گرامر کاربردی، واژگان و جملات ضروری
برای تقویت Listening از امروز چه کار کنیم؟
برای شروع لازم نیست روزانه چند ساعت وقت بگذارید. مهمتر از حجم زیاد تمرین، استمرار و روش درست است. میتوانید یک برنامه ساده برای خودتان داشته باشید:
| زمان | فعالیت |
|---|---|
| ۱۰ دقیقه | گوش دادن به یک مکالمه کوتاه |
| ۵ دقیقه | بررسی کلمات و عبارتهایی که متوجه نشدهاید |
| ۵ دقیقه | گوش دادن دوباره بدون نگاه کردن به متن |
اگر این تمرین را بهصورت منظم ادامه دهید، بهتدریج گوش شما با ساختار، ریتم و تلفظ طبیعی انگلیسی آشناتر میشود. در نتیجه، جملههایی که قبلاً فقط روی کاغذ برایتان قابل فهم بودند، هنگام شنیدن نیز برایتان قابل تشخیصتر خواهند شد.
جمعبندی
اگر میپرسید چرا انگلیسی را میشنویم ولی نمیفهمیم، پاسخ معمولاً فقط کمبود لغت نیست. سرعت طبیعی صحبت کردن، اتصال صداها، ناآشنایی با عبارتهای کاربردی و تمرین ناکافی Listening میتوانند باعث شوند جملههایی را که از نظر نوشتاری میشناسید، هنگام شنیدن تشخیص ندهید.
راهحل این مشکل، تمرین هدفمند و پیوسته است. بهجای اینکه فقط تعداد لغات خود را افزایش دهید، باید کلمات و عبارتها را در جملههای واقعی بشنوید، مکالمههای کوتاه و کاربردی را تمرین کنید و Listening را در کنار Speaking، واژگان و گرامر پیش ببرید.