خیلی از زبانآموزها یک تجربه مشترک دارند: وقتی یک جمله انگلیسی را روی کاغذ میبینند، تقریباً متوجه میشوند، اما وقتی همان جمله را از زبان یک فرد انگلیسیزبان میشنوند، ناگهان احساس میکنند همه کلمات به هم چسبیدهاند و چیزی نمیفهمند. اگر این اتفاق برای شما هم میافتد، احتمالاً مشکل از ضعیف بودن حافظه یا کمهوش بودن شما نیست؛ بلکه مغز شما هنوز به سرعت و شکل واقعی زبان انگلیسی عادت نکرده است.
برای مثال، ممکن است جمله زیر را هنگام خواندن بهراحتی متوجه شوید:
اما وقتی یک فرد آن را در مکالمه طبیعی بیان میکند، ممکن است برای شما چیزی شبیه یک صدای سریع و نامفهوم به نظر برسد. دلیلش این است که در گفتار واقعی، کلمات همیشه با همان وضوحی که در کتابهای آموزشی نوشته شدهاند تلفظ نمیشوند.
چرا انگلیسی را میشنوم اما نمیفهمم؟
اولین نکتهای که باید بدانید این است که «دانستن زبان انگلیسی» با «پردازش سریع زبان انگلیسی» یکسان نیست. ممکن است شما معنی صدها کلمه را بدانید و حتی گرامرهای مختلف را هم یاد گرفته باشید، اما هنگام شنیدن یک جمله فرصت کافی برای ترجمه ذهنی تکتک کلمات نداشته باشید.
مغز یک زبانآموز مبتدی معمولاً تلاش میکند جمله را به فارسی تبدیل کند و بعد معنی آن را بفهمد. این فرآیند زمانبر است. در یک مکالمه واقعی، گوینده منتظر نمیماند تا شما جمله را کلمهبهکلمه ترجمه کنید.
اگر برای فهمیدن هر جمله انگلیسی مجبور هستید ابتدا آن را در ذهن خود به فارسی ترجمه کنید، سرعت درک شما همیشه پایین خواهد بود. هدف اصلی این است که بهتدریج مغز شما به جای ترجمه کلمهبهکلمه، معنی و ساختار جمله را مستقیماً تشخیص دهد.
۱. کلمات را جداگانه یاد گرفتهاید
یکی از دلایل اصلی این مشکل این است که بسیاری از زبانآموزان کلمات انگلیسی را بهصورت جداگانه یاد میگیرند. مثلاً میدانند:
- go = رفتن
- home = خانه
- now = الان
اما وقتی یک فرد سریع میگوید:
ممکن است زبانآموز با وجود دانستن معنی تکتک کلمات، در لحظه نتواند کل جمله را پردازش کند. دلیل این اتفاق این است که مغز هنوز این کلمات را بهعنوان یک الگوی زبانی واحد و آشنا تشخیص نمیدهد.
بنابراین یکی از مهمترین تغییرات در مسیر یادگیری این است که بهجای تمرکز صرف بر حفظ لغت، کلمات را در قالب جمله و عبارتهای واقعی یاد بگیریم.
۲. سرعت شنیدن با سرعت یادگیری شما متفاوت است
در بسیاری از فایلهای آموزشی، مدرس عمداً آهسته و واضح صحبت میکند. این کار برای شروع یادگیری مفید است، اما اگر فقط به چنین فایلهایی گوش دهید، ممکن است هنگام مواجهه با مکالمه طبیعی دچار مشکل شوید.
در مکالمه واقعی، سرعت صحبت کردن، اتصال کلمات، حذف یا ضعیف شدن بعضی صداها و تفاوت لهجه باعث میشود چیزی که در کتاب میبینید با چیزی که در گوش میشنوید کاملاً یکسان نباشد.
برای مثال، زبانآموز ممکن است جمله زیر را بهخوبی بشناسد:
ترجمه این جمله میشود:
«داری چه کار میکنی؟»
اما در گفتار طبیعی، شکل شنیداری جمله ممکن است برای یک زبانآموز مبتدی بسیار متفاوت به نظر برسد. بنابراین باید گوش نیز مانند حافظه و مهارت صحبت کردن، بهصورت تدریجی آموزش ببیند.
۳. مغز شما هنوز انگلیسی را بهصورت مستقیم پردازش نمیکند
اگر جمله
I am tired.
را میشنوید و ابتدا در ذهن خود «I = من»، «am = هستم»، «tired = خسته» را بررسی میکنید و سپس به معنی «من خسته هستم» میرسید، در واقع یک مرحله اضافی در فرآیند فهم ایجاد کردهاید.
این روش در مراحل ابتدایی طبیعی است، اما اگر برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، سرعت درک شنیداری شما پایین میماند. هدف این نیست که از روز اول ترجمه را کاملاً کنار بگذارید؛ هدف این است که با تمرین، ارتباط مستقیمتری میان صدای انگلیسی و مفهوم آن در ذهن ایجاد کنید.
ابتدا ممکن است «English → فارسی → مفهوم» داشته باشید؛ اما با تمرین درست باید به سمت «English → مفهوم» حرکت کنید. این تغییر یکی از پایههای مهم سریعتر فهمیدن زبان انگلیسی است.
فقط بیشتر گوش دادن کافی نیست
شاید بعد از فهمیدن این موضوع تصمیم بگیرید هر روز چند ساعت فایل انگلیسی گوش کنید. گوش دادن منظم قطعاً مفید است، اما اگر روش تمرین درست نباشد، ساعتها شنیدن انگلیسی لزوماً باعث پیشرفت سریع نمیشود.
اگر بخش زیادی از کلمات یک فایل را نمیشناسید، ساختار جملهها برایتان نامفهوم است یا نمیتوانید صدای کلمات را از هم تشخیص دهید، ممکن است فقط صدای انگلیسی دریافت کنید بدون اینکه مغز فرصت کافی برای ساختن الگوهای جدید داشته باشد.
به همین دلیل، تقویت درک شنیداری باید در کنار سه مهارت دیگر پیش برود: واژگان، گرامر و مکالمه. وقتی کلمات بیشتری را میشناسید، ساختار جملهها را سریعتر تشخیص میدهید و با الگوهای مکالمه آشناتر میشوید، شنیدن و فهمیدن انگلیسی نیز برای مغز آسانتر میشود.
در بخش بعدی، سراغ روشهایی میرویم که میتوانند این فرآیند را سریعتر کنند؛ روشهایی که کمک میکنند بهجای شنیدن پراکنده و بدون هدف، مغز خود را برای تشخیص جملههای انگلیسی در سرعت واقعی آماده کنید.
۱۰ روش کاربردی برای اینکه انگلیسی را سریعتر بفهمیم
حالا که میدانیم چرا ممکن است با وجود دانستن لغات و گرامر، هنگام شنیدن انگلیسی دچار مشکل شویم، وقت آن است که سراغ روشهای عملی برویم. نکته مهم این است که هدف فقط «بیشتر گوش دادن» نیست؛ باید کاری کنیم مغز بهتدریج صداها، کلمات، ساختار جملهها و معنی را با سرعت بیشتری به یکدیگر متصل کند.
۱. ابتدا مفهوم کلی جمله را بگیرید
یکی از اشتباهات رایج این است که زبانآموز تلاش میکند هنگام شنیدن، تکتک کلمات را شناسایی و ترجمه کند. در مکالمه واقعی، این کار باعث میشود از جمله عقب بمانید.
بهتر است در مرحله اول به دنبال مفهوم کلی باشید. برای مثال اگر میشنوید:
ترجمه جمله:
«دنبال جایی برای غذا خوردن میگردم.»
لازم نیست در همان لحظه تکتک اجزای جمله را تحلیل کنید. اگر مفهوم اصلی را دریافت کردید، مرحله اول تمرین موفق بوده است.
۲. یک فایل کوتاه را چند بار گوش کنید
بهجای اینکه هر روز دهها فایل مختلف را یک بار گوش کنید، یک فایل کوتاه و مناسب سطح خود انتخاب کنید و چند بار به آن برگردید. تکرار باعث میشود صداهایی که در دفعه اول نامفهوم بودند، بهتدریج برای مغز آشنا شوند.
برای مثال میتوانید یک مکالمه ۳۰ تا ۶۰ ثانیهای را انتخاب کنید و آن را در چند مرحله گوش دهید:
- بار اول: فقط مفهوم کلی را پیدا کنید.
- بار دوم: کلمات آشنا را تشخیص دهید.
- بار سوم: به عبارتهایی که به هم متصل تلفظ میشوند دقت کنید.
- بار چهارم: متن را ببینید و بخشهای نامفهوم را بررسی کنید.
- بار پنجم: دوباره بدون نگاه کردن به متن گوش دهید.
۳. از زیرنویس بهعنوان ابزار آموزشی استفاده کنید
زیرنویس انگلیسی میتواند ابزار بسیار مفیدی باشد، اما نباید از همان ابتدا همیشه به آن وابسته باشید. اگر ابتدا با زیرنویس انگلیسی گوش دهید، میتوانید ارتباط میان چیزی که میبینید و چیزی که میشنوید را بهتر متوجه شوید.
مثلاً اگر عبارت زیر را میشنوید:
و همزمان متن را میبینید، مغز کمکم متوجه میشود صدایی که در مکالمه شنیده میشود به این عبارت مربوط است. پس از چند بار تمرین، باید تلاش کنید همان جمله را بدون زیرنویس تشخیص دهید.
۴. جمله را بهصورت یک واحد یاد بگیرید
اگر فقط معنی کلمات را بدانید، هنگام شنیدن جمله ممکن است پردازش آن زمان زیادی ببرد. اما وقتی عبارتهای پرکاربرد را بهصورت یک واحد یاد میگیرید، تشخیص آنها بسیار سریعتر میشود.
برای مثال بهجای اینکه فقط کلمات look و forward را جداگانه حفظ کنید، عبارت زیر را بهعنوان یک الگوی کامل یاد بگیرید:
ترجمه:
«مشتاق دیدنت هستم.»
هرچه تعداد این الگوهای آشنا در ذهن شما بیشتر شود، هنگام شنیدن مکالمه لازم نیست هر جمله را از صفر تحلیل کنید.
۵. روی تلفظ واقعی کلمات تمرکز کنید
گاهی مشکل شما ندانستن یک کلمه نیست؛ بلکه شکل واقعی شنیده شدن آن کلمه را نمیشناسید. زبان انگلیسی در گفتار طبیعی با چیزی که در کتاب میبینید تفاوتهایی دارد.
برای مثال ممکن است زبانآموز کلمه going را بهخوبی بشناسد، اما وقتی آن را در یک جمله سریع میشنود، نتواند آن را تشخیص دهد.
بنابراین هنگام تمرین Listening فقط به معنی کلمه توجه نکنید؛ به این موضوع هم دقت کنید که کلمه در مکالمه واقعی چگونه شنیده میشود.
۶. با صدای گوینده تکرار کنید
یکی از تمرینهای بسیار مؤثر، تکرار جمله بلافاصله بعد از گوینده است. این روش که معمولاً با عنوان Shadowing شناخته میشود، به شما کمک میکند همزمان گوش و گفتار خود را درگیر کنید.
فرض کنید گوینده میگوید:
ترجمه:
«نمیدانم درباره چه چیزی صحبت میکنی.»
بعد از شنیدن جمله، تلاش کنید با همان ریتم و تا حد امکان با همان آهنگ آن را تکرار کنید. این کار باعث میشود گوش شما با ریتم طبیعی زبان و نحوه اتصال کلمات آشنا شود.
۷. همزمان روی واژگان، گرامر و مکالمه کار کنید
این بخش بسیار مهم است. اگر احساس میکنید با وجود گوش دادن زیاد هنوز انگلیسی را سریع متوجه نمیشوید، ممکن است مشکل فقط Listening نباشد.
وقتی دامنه واژگان محدود باشد، بخشهایی از جمله را نمیشناسید. وقتی ساختارهای گرامری برایتان ناآشنا باشند، تشخیص رابطه بین کلمات سختتر میشود و وقتی با الگوهای مکالمه تمرین نکرده باشید، بسیاری از جملههای روزمره برایتان تازگی دارند.
بنابراین پیشرفت Listening معمولاً زمانی سریعتر اتفاق میافتد که این مهارت را جدا از سایر بخشهای زبان نبینید.
اگر میخواهید انگلیسی را واقعاً سریعتر بفهمید…
فقط گوش دادن به فایلهای انگلیسی کافی نیست. شما به یک مسیر منظم نیاز دارید که در آن واژگان، گرامر و جملههای کاربردی مکالمه همزمان تقویت شوند. وقتی این سه بخش در کنار Listening پیش بروند، مغز شما مواد بیشتری برای تشخیص سریع جملهها خواهد داشت.
اگر نمیخواهید هرکدام از این مهارتها را جداگانه و پراکنده دنبال کنید، دوره جامع MAP60 میتواند این مسیر را یکجا در اختیار شما قرار دهد؛ مسیری که آموزش مکالمه، گرامر ضروری و واژگان را در یک برنامه مشخص کنار هم قرار میدهد.
75٪ تخفیف
آموزش جامع زبان انگلیسی با مهدی گلشنی | مکالمه، گرامر کاربردی، واژگان و جملات ضروری
نکته مهم این است که دوره قرار نیست جای تمرین شنیداری شما را بگیرد؛ بلکه هدف این است که پایه زبانی لازم را قویتر کنید تا هنگام شنیدن جملهها، کلمات و ساختارهای بیشتری برای تشخیص و درک داشته باشید. بنابراین بعد از یادگیری هر عبارت یا ساختار، آن را در فایلهای صوتی و مکالمههای واقعی نیز تمرین کنید.
۸. از سطح خیلی سخت شروع نکنید
اگر تقریباً هیچکدام از جملههای یک فایل را نمیفهمید، احتمالاً آن فایل برای تمرین فعلی شما بیش از حد سخت است. فایل سخت میتواند چالشبرانگیز باشد، اما اگر بخش عمده آن نامفهوم باشد، تمرین شما بازده مناسبی نخواهد داشت.
بهتر است ابتدا محتوایی انتخاب کنید که بخش قابلتوجهی از آن را متوجه میشوید و سپس بهتدریج سطح دشواری را افزایش دهید.
۹. جملههای شنیدهشده را دوباره به زبان بیاورید
بعد از شنیدن یک جمله، فایل را متوقف کنید و تلاش کنید بدون نگاه کردن به متن، همان مفهوم را با صدای خودتان بیان کنید.
مثلاً اگر شنیدید:
ترجمه:
«امروز باید زودتر بروم.»
بعد از فهمیدن جمله، میتوانید آن را با اطلاعات جدید تغییر دهید:
ترجمه:
«فردا باید زودتر بروم.»
این تمرین باعث میشود شنیدن، فهمیدن و استفاده از جمله در ذهن شما به یکدیگر متصل شوند.
۱۰. پیشرفت خود را با فهمیدن جملههای واقعی اندازه بگیرید
تعداد ساعتهایی که گوش دادهاید، معیار کاملی برای پیشرفت نیست. بهتر است ببینید آیا بعد از چند هفته میتوانید جملههایی را که قبلاً برایتان سریع و نامفهوم بودند، راحتتر تشخیص دهید یا نه.
مثلاً اگر امروز هنگام شنیدن جملهای مثل
What are you going to do?
مکث میکنید، اما بعد از مدتی آن را تقریباً بلافاصله متوجه میشوید، این یک نشانه واقعی از پیشرفت در درک شنیداری است.
هدف نهایی این نیست که هر کلمه را جداگانه بشنوید و ترجمه کنید؛ هدف این است که با دیدن یا شنیدن یک الگوی آشنا، معنی آن را سریعتر و طبیعیتر دریافت کنید.
یک برنامه روزانه برای تقویت Listening و فهم سریعتر انگلیسی
اگر میخواهید واقعاً متوجه شوید که چطور انگلیسی را سریعتر بفهمیم، مهمترین کار این است که تمرین Listening را از یک فعالیت پراکنده به یک عادت روزانه تبدیل کنید. لازم نیست هر روز چند ساعت فایل انگلیسی گوش دهید. یک برنامه کوتاه اما منظم، اگر درست اجرا شود، میتواند نتیجه بسیار بهتری داشته باشد.
نکته مهم این است که در تمرین روزانه فقط گوش ندهید؛ باید بشنوید، تشخیص دهید، بررسی کنید، تکرار کنید و دوباره گوش دهید. این چرخه به مغز کمک میکند ارتباط میان صدای انگلیسی و معنی جمله را سریعتر ایجاد کند.
برنامه ۳۰ دقیقهای روزانه
اگر زمان زیادی ندارید، میتوانید تمرین خود را با یک برنامه ۳۰ دقیقهای شروع کنید. مهمتر از مدت زمان، استمرار است.
| زمان | تمرین | هدف |
|---|---|---|
| ۵ دقیقه | گوش دادن بدون متن | درک مفهوم کلی |
| ۱۰ دقیقه | گوش دادن با متن انگلیسی | تشخیص کلمات و ساختارها |
| ۵ دقیقه | تکرار جملهها | تقویت ارتباط گوش و گفتار |
| ۵ دقیقه | گوش دادن دوباره بدون متن | بررسی میزان پیشرفت |
| ۵ دقیقه | مرور عبارتهای جدید | افزایش سرعت تشخیص |
مرحله اول: بدون نگاه کردن گوش کنید
در اولین مرحله، متن را کنار بگذارید و فقط گوش دهید. حتی اگر همه جملهها را متوجه نشدید، تلاش کنید موضوع کلی را پیدا کنید.
برای مثال اگر چند جمله درباره برنامه روزانه یک شخص میشنوید، لازم نیست تمام جزئیات را بفهمید. کافی است متوجه شوید که فرد درباره کارهایی که در طول روز انجام میدهد صحبت میکند.
این مرحله به شما یاد میدهد که برای فهمیدن انگلیسی لازم نیست معنی تکتک کلمات را بدانید.
مرحله دوم: متن انگلیسی را بررسی کنید
حالا همان فایل را دوباره گوش دهید، اما این بار متن انگلیسی را نیز ببینید. کلماتی را که شنیده بودید مشخص کنید و قسمتهایی را که اصلاً تشخیص نداده بودید پیدا کنید.
در این مرحله ممکن است متوجه شوید کلمهای را از نظر نوشتاری کاملاً میشناسید اما صدای آن را تشخیص نمیدهید. این دقیقاً همان فاصلهای است که باید با تمرین Listening از بین برود.
مرحله سوم: جملهها را با صدای بلند تکرار کنید
بعد از اینکه جمله را فهمیدید، آن را با صدای بلند تکرار کنید. لازم نیست در ابتدا کاملاً شبیه گوینده صحبت کنید. هدف این است که گوش و زبان شما همزمان با ساختار و ریتم انگلیسی درگیر شوند.
ترجمه: من معمولاً صبح زود از خواب بیدار میشوم.
ابتدا جمله را گوش دهید، سپس آن را بخوانید و در نهایت بدون نگاه کردن به متن تکرار کنید. اگر این چرخه را مرتب انجام دهید، جملههای مشابه در آینده بسیار سریعتر برای شما قابل تشخیص خواهند بود.
مرحله چهارم: دوباره بدون متن گوش دهید
حالا متن را ببندید و همان فایل را دوباره پخش کنید. این بار باید ببینید آیا صداهایی که در ابتدا نامفهوم بودند، برایتان قابل تشخیص شدهاند یا نه.
اگر در بار اول فقط ۳۰ درصد جمله را متوجه شدید و بعد از چند بار تمرین به ۷۰ درصد رسیدید، این یک پیشرفت واقعی است. لازم نیست از خودتان انتظار داشته باشید که از همان ابتدا همه چیز را بفهمید.
چگونه در یک هفته پیشرفت خود را بررسی کنیم؟
بهتر است هر روز میزان فهم خود را ثبت کنید. برای مثال، یک فایل یک دقیقهای انتخاب کنید و درصد تقریبی درک خود را بنویسید.
- روز اول: حدود ۴۰ درصد
- روز سوم: حدود ۵۵ درصد
- روز پنجم: حدود ۶۵ درصد
- روز هفتم: حدود ۷۵ درصد
این اعداد دقیق علمی نیستند؛ هدف این است که بتوانید پیشرفت خودتان را با گذشته مقایسه کنید. گاهی زبانآموز احساس میکند هیچ پیشرفتی نداشته، در حالی که وقتی فایل قدیمی را دوباره گوش میدهد متوجه میشود جملههایی که قبلاً کاملاً نامفهوم بودند، اکنون بسیار راحتتر فهمیده میشوند.
اگر فقط ۱۰ دقیقه وقت دارید
حتی در روزهای شلوغ هم تمرین را کاملاً کنار نگذارید. میتوانید یک برنامه ۱۰ دقیقهای داشته باشید:
- ۲ دقیقه گوش دادن بدون متن
- ۳ دقیقه گوش دادن با متن انگلیسی
- ۳ دقیقه تکرار جملههای مهم
- ۲ دقیقه گوش دادن دوباره بدون متن
این برنامه کوتاه، اگر هر روز انجام شود، بسیار ارزشمندتر از این است که هفتهای یک بار دو ساعت تمرین کنید.
تمرین Listening را با زندگی روزمره ترکیب کنید
لازم نیست تمام تمرینهای شما در قالب یک جلسه رسمی آموزشی باشد. میتوانید هنگام پیادهروی، رانندگی، ورزش یا انجام کارهای روزمره نیز به محتوای انگلیسی مناسب سطح خود گوش دهید.
البته گوش دادن پسزمینهای بهتنهایی جای تمرین متمرکز را نمیگیرد. بهترین حالت این است که بخشی از زمان خود را به تمرین دقیق اختصاص دهید و در زمانهای دیگر از گوش دادن آزاد برای افزایش تماس با زبان استفاده کنید.
هر روز کمی انگلیسی را «با هدف» گوش کنید و در طول روز هرجا فرصت داشتید، انگلیسی بیشتری «بشنوید». ترکیب این دو روش باعث میشود هم کیفیت تمرین بالا برود و هم تماس شما با زبان بیشتر شود.
در بخش بعدی، چند تمرین واقعی برای درک جملههای انگلیسی انجام میدهیم تا ببینیم چگونه میتوان یک جمله را مرحلهبهمرحله از حالت نامفهوم به یک جمله قابل تشخیص و قابل استفاده تبدیل کرد.
تمرینهای واقعی برای سریعتر فهمیدن جملههای انگلیسی
تا اینجا درباره دلایل سخت بودن Listening و روشهای مؤثر برای تقویت آن صحبت کردیم. اما برای اینکه این مهارت واقعاً در ذهن شما شکل بگیرد، باید از حالت «دانستن روش» خارج شویم و آن را در تمرینهای واقعی اجرا کنیم.
در تمرینهای زیر، هدف این نیست که فقط ترجمه جمله را بدانید. باید تلاش کنید جمله را بهعنوان یک الگوی کامل بشناسید، صدای آن را تشخیص دهید و سپس بتوانید همان ساختار را در موقعیتهای دیگر به کار ببرید.
تمرین اول: جمله را قبل از ترجمه بفهمید
جمله زیر را تصور کنید که در یک مکالمه میشنوید:
ترجمه:
«دنبال کلیدهایم میگردم.»
در مرحله اول سعی نکنید کلمات را جداگانه ترجمه کنید. عبارت I’m looking for را بهعنوان یک الگوی کامل در ذهن خود ثبت کنید.
حالا همان الگو را با چند جمله دیگر ببینید:
I’m looking for a good restaurant.
I’m looking for a new job.
ترجمه:
- دنبال تلفنم میگردم.
- دنبال یک رستوران خوب میگردم.
- دنبال یک شغل جدید میگردم.
وقتی چند جمله با یک ساختار مشترک میشنوید، مغز بهجای پردازش تکتک کلمات، کمکم خود الگو را تشخیص میدهد. این دقیقاً همان چیزی است که باعث افزایش سرعت درک میشود.
تمرین دوم: کلمات گمشده را حدس بزنید
در این تمرین ابتدا جمله را کامل نبینید. فقط بخشی از آن را در اختیار داشته باشید و تلاش کنید بر اساس مفهوم، کلمه یا عبارت احتمالی را حدس بزنید.
اگر عبارت کامل را بشنوید، ممکن است کلمه save را تشخیص دهید:
ترجمه:
«باید مقداری پول پسانداز کنم.»
این تمرین باعث میشود هنگام شنیدن، مغز شما فقط دریافتکننده صدا نباشد؛ بلکه بر اساس کلمات قبلی و ساختار جمله، ادامه جمله را نیز پیشبینی کند.
تمرین سوم: یک جمله را به چند جمله تبدیل کنید
یکی از بهترین روشها برای اینکه جملهها در ذهن شما ماندگار شوند، تغییر دادن آنهاست. فرض کنید جمله اصلی این باشد:
ترجمه:
«من معمولاً صبح قهوه مینوشم.»
حالا فقط یک بخش از جمله را تغییر دهید:
I usually drink coffee at work.
I usually drink coffee after breakfast.
ترجمه:
- من معمولاً صبح چای مینوشم.
- من معمولاً سر کار قهوه مینوشم.
- من معمولاً بعد از صبحانه قهوه مینوشم.
این کار باعث میشود ساختار جمله برای شما آشنا شود و هنگام شنیدن نمونههای مشابه، سریعتر آن را تشخیص دهید.
تمرین چهارم: از شنیدن به صحبت کردن بروید
فقط شنیدن کافی نیست. بعد از اینکه جملهای را فهمیدید، سعی کنید بدون نگاه کردن به متن آن را بازگو کنید.
ترجمه:
«متوجه نشدم او چه گفت.»
حالا جمله را تغییر دهید:
I didn’t understand what they said.
ترجمه:
- متوجه نشدم او چه گفت.
- متوجه نشدم آنها چه گفتند.
وقتی بتوانید جمله شنیدهشده را تغییر دهید و دوباره استفاده کنید، یعنی فقط صدای آن را نشنیدهاید؛ بلکه ساختار آن را نیز درک کردهاید.
تمرین پنجم: سرعت را بهتدریج افزایش دهید
اگر یک فایل را با سرعت عادی نمیفهمید، لازم نیست بلافاصله سراغ محتوای سختتر بروید. ابتدا همان فایل را چند بار گوش کنید و پس از آشنا شدن با جملهها، سرعت را کمی افزایش دهید.
هدف این نیست که همیشه با سرعت بالا گوش کنید. هدف این است که مغز بتواند با سرعت طبیعی زبان انگلیسی کنار بیاید.
یک فایل کوتاه را امروز گوش کنید و ببینید چند درصد آن را متوجه میشوید. همان فایل را پس از چند روز تمرین دوباره گوش کنید. اگر بدون نگاه کردن به متن، جملههای بیشتری را تشخیص دادید، یعنی سرعت پردازش شنیداری شما در حال بهتر شدن است.
تمرین ششم: جمله را از فارسی به انگلیسی برگردانید
بعد از شنیدن و فهمیدن یک جمله، ترجمه فارسی آن را ببینید و سعی کنید جمله انگلیسی را دوباره بسازید.
«امروز وقت ندارم.»
سپس جمله را تغییر دهید:
I don’t have enough time today.
ترجمه:
- فردا وقت ندارم.
- امروز وقت کافی ندارم.
این تمرین یک حلقه مهم ایجاد میکند: شنیدن → فهمیدن → به خاطر سپردن → تولید کردن.
چطور بفهمیم یک تمرین واقعاً مؤثر بوده است؟
اگر بعد از چند بار گوش دادن بتوانید متن را تقریباً کلمهبهکلمه حفظ کنید، لزوماً به این معنی نیست که Listening شما پیشرفت کرده است. معیار بهتر این است که وقتی همان ساختار در یک جمله جدید یا با سرعت متفاوت بیان میشود، باز هم بتوانید مفهوم آن را تشخیص دهید.
برای مثال اگر الگوی
I’m looking for…
را یاد گرفتهاید، نباید فقط یک جمله مشخص را به خاطر بسپارید. باید بتوانید آن را در جملههای مختلف تشخیص دهید و حتی خودتان جمله جدید بسازید.
این همان نقطهای است که تمرین Listening از «حفظ کردن صداها» به «درک واقعی زبان» تبدیل میشود.
۵ اشتباه رایج که باعث میشوند انگلیسی را هنگام شنیدن متوجه نشوید
اگر مدتی است برای تقویت Listening تمرین میکنید اما هنوز وقتی یک فرد انگلیسیزبان با سرعت طبیعی صحبت میکند بخش زیادی از حرفهایش را متوجه نمیشوید، احتمالاً فقط مشکل کمبود تمرین ندارید. گاهی روش تمرین اشتباه باعث میشود ساعتها به انگلیسی گوش بدهیم، اما پیشرفت بسیار کمی داشته باشیم.
در ادامه پنج اشتباه مهم را بررسی میکنیم که بهتر است در مسیر تقویت درک شنیداری آنها را کنار بگذارید.
اشتباه اول: ترجمه کردن تکتک کلمات هنگام شنیدن
شاید بزرگترین مانع برای سریع فهمیدن انگلیسی همین عادت باشد. وقتی جملهای را میشنوید و ذهن شما بلافاصله شروع میکند به ترجمه هر کلمه، گوینده ممکن است قبل از اینکه شما جمله قبلی را پردازش کنید، چند جمله دیگر گفته باشد.
فرض کنید جمله زیر را میشنوید:
ترجمه:
«وقتی به خانه برسم با تو تماس میگیرم.»
اگر بخواهید تکتک کلمات را جداگانه ترجمه کنید، سرعت پردازش شما پایین میآید. اما اگر ساختار I’ll call you when… برایتان آشنا باشد، میتوانید مفهوم جمله را بسیار سریعتر دریافت کنید.
هنگام Listening ابتدا به مفهوم کلی توجه کنید. اگر یک کلمه را متوجه نشدید، فوراً فایل را متوقف نکنید. تلاش کنید با توجه به کلمات قبل و بعد، مفهوم جمله را حدس بزنید.
اشتباه دوم: انتخاب فایلهایی که بیش از حد سخت هستند
بعضی زبانآموزان تصور میکنند هرچه محتوای سختتری گوش دهند، سریعتر پیشرفت میکنند. اما اگر تقریباً هیچچیز از فایل را نمیفهمید، مغز شما اطلاعات کافی برای ساختن الگوهای قابل تشخیص دریافت نمیکند.
فرض کنید سطح شما متوسط است اما مستقیماً سراغ یک گفتوگوی بسیار سریع با اصطلاحات تخصصی بروید. احتمالاً بعد از چند دقیقه فقط احساس خستگی و سردرگمی خواهید کرد.
محتوای مناسب باید شما را به چالش بکشد، اما نباید کاملاً غیرقابل فهم باشد. بهتر است ابتدا از فایلهایی شروع کنید که بخش قابل توجهی از آنها را متوجه میشوید و سپس بهتدریج دشواری را افزایش دهید.
اشتباه سوم: گوش دادن بدون بررسی اشتباهات
اینکه یک فایل را بارها پخش کنید، همیشه به معنای تمرین مؤثر نیست. اگر هر بار همان فایل را گوش دهید اما ندانید کدام قسمتها را اشتباه تشخیص دادهاید، ممکن است همان اشتباه را بارها تکرار کنید.
برای مثال ممکن است گوینده جمله زیر را بگوید:
اما شما هنگام شنیدن فقط بخشی از جمله را تشخیص دهید. در این حالت باید متن را بررسی کنید، دوباره به همان بخش گوش دهید و ببینید دقیقاً کدام صداها را نتوانستهاید تشخیص دهید.
این کار بسیار مؤثرتر از آن است که فایل را بدون هدف دهها بار پخش کنید.
اشتباه چهارم: وابستگی دائمی به زیرنویس فارسی
زیرنویس فارسی در بعضی مراحل یادگیری میتواند برای فهم محتوا مفید باشد، اما اگر همیشه به آن وابسته باشید، مغز شما ممکن است بهجای گوش دادن به انگلیسی، منتظر دریافت معنی فارسی بماند.
بهتر است ترتیب استفاده از متن را تغییر دهید. ابتدا بدون زیرنویس گوش دهید، سپس در صورت نیاز از متن انگلیسی کمک بگیرید و در مرحله بعد دوباره بدون متن گوش دهید.
- شنیدن بدون زیرنویس
- بررسی متن انگلیسی
- بررسی کلمات و ساختارهای ناآشنا
- شنیدن دوباره
- تکرار جملهها
- شنیدن نهایی بدون متن
اشتباه پنجم: تمرکز فقط روی Listening
این اشتباه کمی عجیب به نظر میرسد، اما بسیار مهم است. برای بهتر فهمیدن انگلیسی، فقط گوش شما باید قویتر شود؛ دانش زبانی شما نیز باید افزایش پیدا کند.
اگر هنگام شنیدن یک جمله، واژگان کافی نداشته باشید، طبیعی است که بخشی از جمله را متوجه نشوید. اگر ساختارهای گرامری را نشناسید، حتی در صورت شنیدن تمام کلمات ممکن است ارتباط میان آنها را درک نکنید.
از طرف دیگر، آشنایی با جملههای کاربردی مکالمه باعث میشود هنگام شنیدن، بسیاری از عبارتها را بهصورت یک واحد تشخیص دهید.
Listening نتیجه یک پایه زبانی قویتر است
هرچه واژگان بیشتری بدانید، ساختارهای گرامری را سریعتر تشخیص دهید و با جملههای واقعی مکالمه بیشتر آشنا باشید، مغز شما هنگام شنیدن اطلاعات بیشتری برای تفسیر صداها در اختیار خواهد داشت. به همین دلیل، تقویت شنیداری نباید از سایر مهارتهای زبان کاملاً جدا شود.
از کجا بفهمیم روش تمرین ما درست است؟
یک نشانه مهم این است که بعد از مدتی، جملههایی که قبلاً کاملاً نامفهوم بودند، بدون نیاز به ترجمه برایتان قابل تشخیص شوند.
برای مثال ممکن است در ابتدای مسیر جمله
What are you doing?
را فقط با نگاه کردن به متن متوجه شوید. اما بعد از تمرین کافی، وقتی همان جمله را در یک مکالمه طبیعی میشنوید، بدون توقف و ترجمه ذهنی مفهوم آن را دریافت کنید.
این تغییر کوچک، یکی از مهمترین نشانههای پیشرفت در Listening است.
بهجای اینکه فقط تعداد ساعتهای مطالعه را بشمارید، ببینید آیا سرعت فهم شما بیشتر شده است یا نه. آیا جملههای بیشتری را بدون ترجمه متوجه میشوید؟ آیا عبارتهای آشنا را سریعتر تشخیص میدهید؟ آیا هنگام شنیدن مکالمه کمتر مجبور میشوید فایل را متوقف کنید؟ اینها معیارهای کاربردیتری برای سنجش پیشرفت هستند.
در ادامه مقاله، یک نکته مهم باقی میماند: چگونه تمام این تمرینها را در یک برنامه منظم قرار دهیم تا بعد از چند روز رها نشوند و بتوانیم پیشرفت خود را در طول زمان حفظ کنیم؟
چطور تمرین Listening را به یک عادت ماندگار تبدیل کنیم؟
خیلی از زبانآموزان چند روز با انگیزه زیاد تمرین میکنند، اما بعد از مدتی برنامه خود را رها میکنند. مشکل معمولاً این نیست که روش یادگیری را نمیدانند؛ مشکل این است که برنامهای برای خود ساختهاند که اجرای آن در زندگی روزمره سخت است.
برای تقویت درک شنیداری لازم نیست هر روز چند ساعت انگلیسی بخوانید. چیزی که اهمیت بیشتری دارد این است که تمرین شما منظم، قابل اجرا و متناسب با سطح فعلیتان باشد.
یک برنامه هفتگی ساده داشته باشید
بهجای اینکه هر روز بدون برنامه یک فایل تصادفی انتخاب کنید، بهتر است برای هفته خود هدف مشخصی داشته باشید. مثلاً یک موضوع را انتخاب کنید و در طول هفته با جملهها و عبارتهای مرتبط با همان موضوع کار کنید.
| روز | تمرکز اصلی | تمرین |
|---|---|---|
| شنبه | شنیدن | گوش دادن بدون متن و پیدا کردن مفهوم کلی |
| یکشنبه | واژگان | بررسی کلمات و عبارتهای مهم |
| دوشنبه | جملهها | گوش دادن و تکرار جملههای کاربردی |
| سهشنبه | تلفظ | تمرین Shadowing |
| چهارشنبه | فهم جمله | شنیدن مجدد بدون زیرنویس |
| پنجشنبه | مرور | مرور عبارتهای هفته |
| جمعه | ارزیابی | گوش دادن به یک فایل جدید و مقایسه با هفته قبل |
تمرین را از سطح خودتان شروع کنید
یکی از دلایل ناامید شدن زبانآموزان این است که انتظار دارند خیلی زود بتوانند فیلم، پادکست یا مکالمههای سریع را بدون مشکل بفهمند. در حالی که درک شنیداری نیز مانند سایر مهارتهای زبان به زمان نیاز دارد.
اگر در حال حاضر فقط جملههای ساده را متوجه میشوید، همان جملهها را به نقطه شروع خود تبدیل کنید. وقتی این سطح برایتان آسان شد، بهتدریج جملههای طولانیتر و مکالمههای طبیعیتر را وارد برنامه کنید.
قانون «کم اما هر روز» را اجرا کنید
اگر بین دو انتخاب مردد هستید، تمرین ۱۵ دقیقهای روزانه معمولاً انتخاب بهتری از یک جلسه سهساعته در پایان هفته است؛ چون تماس منظم با زبان به شما کمک میکند الگوهای شنیداری را مرتباً مرور کنید.
یک روز از دست رفته به معنی شکست نیست. اشتباه اصلی زمانی اتفاق میافتد که یک روز تمرین نکردن باعث شود کل برنامه را کنار بگذارید. روز بعد دوباره از همان مقدار کوتاه و قابل اجرا شروع کنید.
همه چیز را همزمان یاد نگیرید
لازم نیست از هر فایل دهها کلمه، عبارت و نکته گرامری استخراج کنید. اگر در یک فایل کوتاه فقط پنج عبارت واقعاً کاربردی پیدا کردید، همان پنج عبارت را بهخوبی یاد بگیرید و در جملههای مختلف به کار ببرید.
برای مثال عبارت زیر را در نظر بگیرید:
ترجمه:
«بستگی دارد به…»
حالا بهجای اینکه فقط معنی این عبارت را حفظ کنید، چند نمونه بسازید:
It depends on the price.
It depends on what you want.
ترجمه:
- بستگی به آبوهوا دارد.
- بستگی به قیمت دارد.
- بستگی دارد که چه میخواهی.
وقتی یک عبارت را در چند موقعیت میبینید و میشنوید، احتمال اینکه هنگام مکالمه بعدی آن را سریع تشخیص دهید بسیار بیشتر میشود.
پیشرفت خود را با یک فایل ثابت اندازه بگیرید
یک فایل کوتاه انتخاب کنید و آن را بهعنوان «فایل معیار» نگه دارید. هر چند هفته یک بار دوباره به آن گوش دهید، بدون اینکه متن را ببینید.
اگر متوجه شدید جملههایی که قبلاً برایتان سریع و نامفهوم بودند اکنون راحتتر قابل تشخیص هستند، یعنی تمرینهای شما نتیجه دادهاند.
این روش بهتر از آن است که فقط بر اساس احساس خودتان قضاوت کنید. ممکن است هر روز پیشرفت را احساس نکنید، اما مقایسه عملکرد امروز با چند هفته قبل میتواند تغییر واقعی را نشان دهد.
شنیدن را به بخشی از زندگی روزمره تبدیل کنید
اگر تمام انگلیسی خواندن و شنیدن شما فقط به زمان مشخص مطالعه محدود شود، ممکن است در روزهای شلوغ تمرین کاملاً متوقف شود. به همین دلیل میتوانید در کنار تمرین متمرکز، تماسهای کوتاه و غیررسمی با انگلیسی ایجاد کنید.
مثلاً در زمان پیادهروی یا انجام کارهای ساده، به یک فایل صوتی کوتاه گوش دهید. حتی اگر در این زمان تمرکز کامل ندارید، این تماس اضافی با زبان میتواند به آشنایی بیشتر گوش شما با ریتم و صدای انگلیسی کمک کند.
گوش دادن آزاد جای تمرین متمرکز را نمیگیرد. برای پیشرفت واقعی، بخشی از زمان خود را به شنیدن دقیق، بررسی متن، یادگیری عبارتها و تکرار جملهها اختصاص دهید.
در نهایت، سریعتر فهمیدن انگلیسی نتیجه یک تمرین جادویی یا یک فایل خاص نیست. این مهارت زمانی شکل میگیرد که واژگان، ساختارهای گرامری، جملههای کاربردی و گوش دادن منظم در کنار یکدیگر قرار بگیرند و مغز بهمرور بتواند انگلیسی را با وابستگی کمتر به ترجمه پردازش کند.
